Toluenin kullanım alanları: sanayide nerelerde kullanılır?

Toluen veya metilbenzen, karakteristik tatlı ve keskin kokulu, şeffaf ve renksiz bir sıvıdır. Suyla az karışır, birçok organik maddeyi iyi çözer ve kolay alevlenir. Sanayide petrol fraksiyonları ve aromatik hidrokarbon akımlarından, ayrıca taş kömürü hammaddesinin işlenmesiyle elde edilir.

Toluen nedir?

Çözme yeteneği, uçuculuk ve organik senteze katılım gereken yerlerde kullanılır. Birçok organik çözücüyle karışır; reçine, yağ, kauçuk, bazı polimer ve boya-vernik bileşenlerini çözer.

Güvenli bir ev çözücüsü değildir. Buharı solunduğunda zararlıdır, sıvı cilt ve gözleri tahriş eder; yüksek buhar derişimi baş dönmesine, koordinasyon bozukluğuna ve sinir sistemi hasarına yol açabilir. İyi havalandırılan ortamda, ateşten uzakta ve koruyucu donanımla kullanılmalıdır.

Toluenin sanayide kullanımı

Hem bağımsız çözücü hem organik sentez hammaddesi olduğundan büyük miktarlarda üretilir ve kullanılır. Başlıca alanlar:

• Benzen, ksilen ve yüksek oktanlı yakıt bileşenlerinin elde edilmesi dâhil aromatik petrol ürünleri için bileşen ve hammadde.
• Vernik, emaye, boya, astar, yapıştırıcı ve reçineler için çözücü ve inceltici.
• Ambalaj için matbaa mürekkebi, işlem çözücüsü ve yapıştırıcı sistemleri.
• Uygun viskozite ve kuruma hızı gereken yol ve çizgi boyaları.
• Benzoik asit, benzaldehit, benzil klorür, nitrotoluen ve başka ürünlerin organik sentezi.
• Poliüretan köpük, elastomer ve kaplamalar için toluen diizosiyanat (TDI) üretimi.
• Trinitrotoluenin endüstriyel üretimi dâhil toluenin nitrasyonuyla patlayıcı madde üretimi.
• Nitroselüloz vernik, emaye ve karma çözücü esaslı boya malzemeleri.
• Yönetmeliklere uyularak işlem çözücüsü olarak kullanıldığı bazı ilaç ve kozmetik üretimleri.
• Aromatik fraksiyonların bileşeni ve kimyasal hammadde olarak yakıt ve petrokimya sanayisi.

Çözücü ve inceltici olarak toluen

Boya sanayisinde reçine, kauçuk, polistiren, vinil ve akrilik polimerleri çözme veya inceltme yeteneğiyle önemlidir. Gerekli akışkanlığı sağlar, uygulamayı iyileştirir ve buharlaşma hızını etkiler.

Karma çözücü ve incelticilerin bileşiminde bulunabilir. Ancak her çözücünün yerine kullanılamaz; uyumluluk vernik, boya, yapıştırıcı veya polimer bileşimine bağlıdır. Yanlış değişim kuruma, aderans, parlaklık, kaplama dayanımı ve güvenliği etkileyebilir.

Güvenlik ve depolama

Sıkıca kapalı ambalajda, ateş, kıvılcım ve ısı kaynaklarından uzakta saklanır. Havalandırma, eldiven, göz koruması ve üretici talimatlarına uyulması gerekir. Havalandırmasız kapalı mekânda veya risk anlaşılmadan ev temizliğinde kullanılmamalıdır.

Kütle ve yoğunluk hesabı için toluenin özgül ağırlığı hakkındaki makaleye bakabilirsiniz.