Ứng dụng của toluene trong công nghiệp

Toluene hay methylbenzene là chất lỏng trong suốt, không màu, có mùi ngọt-hắc đặc trưng. Nó khó trộn với nước, hòa tan tốt nhiều chất hữu cơ và thuộc nhóm chất lỏng dễ cháy. Trong công nghiệp, toluene được sản xuất từ phân đoạn dầu mỏ, dòng hydrocarbon thơm và khi chế biến nguyên liệu than đá.

Toluene là gì?

Toluene được dùng ở nơi cần khả năng hòa tan, độ bay hơi và tham gia tổng hợp hữu cơ. Nó trộn với nhiều dung môi hữu cơ, hòa tan resin, dầu, cao su, một số polymer và thành phần sơn.

Tuy nhiên, không thể coi toluene là dung môi gia dụng an toàn. Hơi có hại khi hít, chất lỏng kích ứng da và mắt; nồng độ hơi cao có thể gây chóng mặt, mất phối hợp và tổn thương hệ thần kinh. Chỉ làm việc khi thông gió tốt, cách xa lửa và có thiết bị bảo hộ.

Ứng dụng toluene trong công nghiệp

Toluene được sản xuất và dùng với lượng lớn vì vừa là dung môi độc lập vừa là nguyên liệu tổng hợp hữu cơ. Các ứng dụng chính:

• thành phần và nguyên liệu cho sản phẩm dầu mỏ thơm, gồm sản xuất benzene, xylene và thành phần nhiên liệu octane cao;
• dung môi và chất pha loãng cho véc-ni, sơn men, sơn, sơn lót, keo và resin;
• mực in, dung môi công nghệ và hệ keo cho bao bì;
• sơn đường và sơn kẻ vạch cần độ nhớt, tốc độ khô phù hợp;
• tổng hợp hữu cơ để tạo benzoic acid, benzaldehyde, benzyl chloride, nitrotoluene và sản phẩm khác;
• sản xuất toluene diisocyanate (TDI) cho bọt polyurethane, elastomer và lớp phủ;
• sản xuất chất nổ bằng nitration toluene, gồm sản xuất công nghiệp trinitrotoluene;
• vật liệu sơn trên nền véc-ni nitrocellulose, sơn men và dung môi hỗn hợp;
• một số ngành dược, mỹ phẩm dùng toluene làm dung môi công nghệ theo quy định;
• công nghiệp nhiên liệu, hóa dầu dùng trong phân đoạn thơm và làm nguyên liệu hóa học.

Toluene là dung môi và chất pha loãng

Trong ngành sơn, toluene được đánh giá cao nhờ khả năng hòa tan hoặc pha loãng resin, cao su, polystyrene, polymer vinyl và acrylic. Nó giúp tạo độ chảy cần thiết, cải thiện thi công và ảnh hưởng đến tốc độ bay hơi dung môi.

Trong thực tế, toluene có thể nằm trong dung môi và chất pha loãng hỗn hợp. Nhưng không thể dùng nó thay mọi dung môi: tính tương thích phụ thuộc vào thành phần véc-ni, sơn, keo hoặc polymer. Thay sai có thể làm thay đổi quá trình khô, độ bám dính, độ bóng, độ bền lớp phủ và an toàn công việc.

An toàn và bảo quản

Toluene được bảo quản trong bao bì đậy kín, cách xa lửa, tia lửa và nguồn nhiệt. Khi làm việc cần thông gió, găng tay, bảo vệ mắt và tuân thủ hướng dẫn nhà sản xuất. Không dùng toluene trong không gian kín thiếu hút khí, càng không dùng để vệ sinh gia dụng khi chưa hiểu rủi ro.

Nếu cần dữ liệu tính toán về khối lượng, khối lượng riêng, hãy xem bài riêng về trọng lượng riêng của toluene.