Nikel cevherinin özgül ağırlığı: türlere göre yoğunluk

Nikel doğada oldukça yaygındır ve yer kabuğunun toplam kütlesinin %0,01’ini oluşturur. Saf doğal nikel yalnızca demir meteoritlerinde bulunur ve oranı %25’e ulaşabilir. Doğal koşullarda çeşitli cevherlerin yapısında bağlı hâlde yer alır.

Nikel cevheri türleri

Ekonomik olarak çıkarılıp işlenen cevherler:

• sülfürlü,
• silikatlı cevherlerdir.

Nikel, bakır, kükürt ve başka yan maddelerin endüstriyel üretiminde kullanılan başlıca cevher mineralleri aşağıdadır.

Pirotin veya manyetik pirit

• Ni, Co, Cu, Pb, Mo ve As yabancı maddelerinin farklı oranlarda bulunduğu değişken kimyasal bileşime sahiptir.
• Uygulamadaki önemi nikel, demir ve kükürt üretimiyle sınırlıdır.
• Pirotinin özgül ağırlığı 4,9–5,2 g/cm³’tür.
• Metalik parlaklığa sahip grimsi krem renkte, kırılgan, iyi elektrik ileten ve manyetik özellikli bir mineraldir.

Yan demir minerali olarak manyetit

Manyetit başlı başına demir cevheridir; nikel cevherlerinde yoğunluğu ve işleme sürecini etkileyen demirli yan mineral olarak ele alınır.

• Metalik veya yağlı-reçineli parlaklığa sahip siyah kristal mineraldir.
• Özgül ağırlığı 4,9–5,2 g/cm³’tür.
• Kuma öğütüldükten sonra bile güçlü ferromanyetik özelliklerini korur; toksik değildir, inerttir ve doğada yaygındır.
• Demir üretiminde (%73’e kadar Fe) ve eritilmiş manyetit ürünlerinde, örneğin elektrotlarda kullanılır.

Pentlandit veya demir-nikel piriti

• İnce kristalli, taneli, bronz sarısı, güçlü metalik parlaklığa sahip kırılgan bir mineraldir ve pirotin yataklarında bulunur.
• Özgül ağırlığı 4,5–5 g/cm³’tür.
• Manyetik değildir.
• Birçok endüstriyel bakır-nikel sülfürlü cevherinde temel nikel mineralidir. Bu cevherlerde bakır, kobalt, platin grubu metaller ve başka değerli bileşenler de bulunabilir.

Kalkopirit veya bakır piriti

• Altına benzerliği nedeniyle “yalancı altın” adı verilen, yeşilimsi tonlu parlak metalik yüzeye sahip, altın sarısı ince kristalli mineraldir.
• Özgül ağırlığı 4,1–4,35 g/cm³’tür.
• Çeşitli jeolojik yapılarda yaygın bulunan temel bakır cevheri mineralidir.
• Ay toprağı örneklerinde ve değerli taş kapanımlarında da bulunmuştur.

Türlere göre nikel cevherinin özgül ağırlık ve yoğunluk tablosu

Nikel içeriği %4,5’i geçmeyen pirit, kubanit ve kromit gibi nadir nikel cevherleri endüstriyel açıdan ikincildir. Sülfürlü cevherlerde nikel, bakır ve kobaltın yanı sıra altın, gümüş, tellür ve selenyum da bulunur.

Nikel cevheri yatakları çoğunlukla Prekambriyen platformlarda ve kristal kalkanlarda bulunur. Tabaka, damar ve mercek biçiminde olabilir ve 50 m kalınlığa ulaşabilir. Batı Avustralya’daki Mount Keith yatağı 300 m kalınlığıyla en büyük örneklerden biridir.