Sfery zastosowania babbittu i jego stopów

Wśród szeroko stosowanych materiałów często są takie, o których przeciętny konsument mógł nawet nie słyszeć. Jednym z nich jest babbitt - stop metali na bazie ołowiu albo cyny z niewielką ilością dodatków stopowych. Zarówno w przemyśle, jak i w życiu codziennym zajmuje ważne miejsce, co wynika z jego unikalnych sfer i obszarów zastosowania.

Charakterystyka babbittu

Babbitt to stop metaliczny, którego podstawą jest cyna albo ołów w różnych proporcjach. Babbitt jest materiałem przeciwciernym. Oznacza to, że ma bardzo niski współczynnik tarcia, dlatego powszechnie stosuje się go do stabilizacji pracy elementów pod wpływem dużych obciążeń.

Jako dodatki stopowe wykorzystuje się takie metale jak miedź, antymon, kadm, sód, arsen i niektóre inne. Stop ma niewysoką temperaturę topnienia, od 280 °C do 400 °C w zależności od składników. Aby zrozumieć, jakie właściwości techniczne ma babbitt, trzeba omówić jego rodzaje i marki.

Rodzaje i marki babbittu

Cały stosowany babbitt dzieli się na rodzaje i marki. Podstawowe rodzaje to babbitt ołowiowy, cynowy i wapniowy. Nazwy odpowiadają metalowi, którego w stopie jest najwięcej. Babbitt ołowiowy, choć nie jest elastyczny, dobrze znosi wysokie temperatury, dlatego powszechnie stosuje się go jako składnik elementów silnika. Babbitt cynowy charakteryzuje się większą odpornością na oddziaływanie zewnętrzne i korozję, jest także bardziej plastyczny. To jednak powoduje jego stosunkowo wysoką cenę. Babbitt wapniowy jest najtańszym rodzajem ze względu na niski koszt, ale trzeba uwzględnić, że jest podatny na korozję i utlenianie, dlatego szybciej się zużywa.

Babbitt dzieli się także na marki dla wygody zastosowania w działalności przemysłowej. Najczęściej spotykane są B16, którego podstawą jest ołów, B83 na bazie cyny oraz SOS6, czyli wapniowy. Cyfry wskazują procentowy udział głównego metalu w stopie.

Sfery i obszary zastosowania

Ponieważ babbitt ma unikalne właściwości techniczne, jest aktywnie stosowany w przemyśle. Sfery jego zastosowania ograniczają się do kilku obszarów, w których jest po prostu niezastąpiony. Główne obszary zastosowania babbittu:

• produkcja łożysk. Z babbittu tworzy się cienką warstwę w podstawie łożyska. Jeśli łożysko pracuje w wysokich temperaturach, stosuje się babbitt cynowy, a jeśli priorytetem jest trwałość, ołowiowy. Ważne jest, że im cieńsza warstwa tego stopu, tym dłuższy będzie okres eksploatacji łożyska.

• ciężka budowa maszyn. Praktycznie we wszystkich maszynach metalurgii i przemysłu wydobywczego używa się go w tłokach, łożyskach i innych ruchomych konstrukcjach. Babbitt wapniowy jest powszechnie stosowany w łatwo wymiennych częściach ze względu na niewysoką cenę.

• przemysł samochodowy. Babbitt jest niezastąpionym składnikiem silników Diesla samochodów i maszyn rolniczych; stosuje się babbitt ołowiowy ze względu na jego względną odporność na wysokie temperatury. Używa się go także w elementach ruchomych wagonów pasażerskich i towarowych.

Babbitt to materiał o wyjątkowych właściwościach. W ciągu swojej półtorawiecznej historii do dziś nie stracił aktualności i znaczenia w mechanice. Materiał ten ma zarówno zalety, jak i wady, jednak jego prawidłowe zastosowanie zapewnia długą i stabilną pracę konstrukcji mechanicznej.