Ciężar właściwy oleju napędowego. Masa oleju napędowego w 1 litrze

„Diesel”, ON albo potocznie „ropa” to nazwy paliwa używanego w wysokoprężnych silnikach spalinowych. Ten produkt przerobu ropy naftowej stosowany jest już od wielu dekad, głównie jako paliwo do maszyn rolniczych i wojskowych, transportu kolejowego, agregatów prądotwórczych i kotłowni, a także przy obróbce metali i skór.

Charakterystyki oleju napędowego, parametry temperaturowe użytkowania oraz właściwości chemiczne i fizyczne opisują odpowiednie normy branżowe. Stare normy dla oleju solarowego nie nadają się do oceny współczesnego oleju napędowego stosowanego w silnikach wysokoobrotowych.

Klasyfikacja ON

Obecnie w każdym kraju obowiązują własne standardy jakości oleju napędowego, ale istnieją podstawowe kategorie klasyfikacji wspólne dla każdego rodzaju paliwa, zapisane w normach międzypaństwowych GOST 32511-2013 (EN 590:2009), 305-2013 i 2517-2012.

Wyróżnia się destylacyjny olej napędowy stosowany do silników wysokoobrotowych oraz paliwo pozostałościowe do mniej wymagających warunków eksploatacji. W odróżnieniu od hydrooczyszczonych frakcji naftowo-gazowych paliwa destylacyjnego, paliwo pozostałościowe składa się z mieszaniny mazutów i frakcji naftowo-gazowych.

Główną zasadą klasyfikacji jest sezonowość.

• Letni ON.

Można go używać wyłącznie przy dodatnich temperaturach. Ciężar właściwy letniego diesla wynosi 860 kg/m³, co oznacza teoretyczną gęstość każdego rodzaju ON przy +20 °C. Wraz ze wzrostem temperatury ciężar właściwy zmniejsza się orientacyjnie o 0,0007 g/cm³ na 1 °C, a przy spadku temperatury odpowiednio rośnie.

Przy temperaturze -5 °C parafiny letniego ON gęstnieją i zatykają układ. Stosowanie dodatków pomaga opóźnić gęstnienie, ale nie zmienia podwyższonej przy ujemnych temperaturach gęstości letniego paliwa. Temperatura zapłonu wynosi 62 °C.

• Zimowy ON.

Zalecana temperatura eksploatacji wynosi od -20 °C do -35 °C. Ciężar właściwy zimowego oleju napędowego wynosi 840 kg/m³. Przy -35 °C krzepnie. Zapłon następuje przy +40 °C.

• Arktyczny ON.

Zaleca się używanie go w zakresie temperatur ujemnych do -45…-50 °C. Gęstość oleju napędowego wynosi około 830 kg/m³, a temperatura zapłonu około +35 °C. ON arktyczny otrzymuje się przez odparafinowanie letniego ON albo przez dodanie do czystej nafty dodatków podnoszących liczbę cetanową i komponentów poprawiających właściwości smarne.

Masa oleju napędowego w 1 l wynosi około 850 g albo 0.85 kg.

Tabela masy oleju napędowego

Uwaga: wartości w tabeli są orientacyjne dla paliw sezonowych. Dla współczesnego oleju napędowego według EN 590 gęstość zwykle podaje się przy 15 °C i często mieści się w zakresie 820-845 kg/m³, dlatego do dokładnych obliczeń należy używać danych partii.

Podstawowe właściwości

• Liczba cetanowa.

Cetan to węglowodór zawarty w oleju napędowym, który charakteryzuje się szybkim zapłonem pod działaniem gorącego sprężonego powietrza powstającego w komorze spalania wysokoprężnego silnika spalinowego. Liczba cetanowa określa jakość zapłonu diesla i nie powinna być niższa niż 45-50. Można stwierdzić, że im wyższa liczba cetanowa, tym szybciej zapali się paliwo. Dobrej jakości olej napędowy ma wysoką zawartość parafin i wysoką liczbę cetanową.

• Zawartość siarki.

Ropa naftowa zawiera siarkę, a jej zawartość w oleju napędowym jest ściśle regulowana. Współczesny olej napędowy do pojazdów ma znacznie ostrzejsze limity: EN 590 od 2009 roku ogranicza siarkę do 10 mg/kg, czyli około 0,001% masy. Obniżenie siarki pogarsza naturalną smarność paliwa, dlatego kompensuje się ją dodatkami.